Soniwch am eich swydd, beth ydych chi’n ei wneud bob dydd?

Fi yw Prif Swyddog Gweithredol yr elusen addysgol a’r ganolfan darganfod gwyddoniaeth, Techniquest. Un o agweddau pwysicaf fy swydd yw helpu Cymru i ddatblygu cymdeithas sy’n gyfarwydd â gwyddoniaeth a sicrhau bod Techniquest yn gwneud cyfraniad allweddol at gyflawni’r nod hwnnw. Mae dwy elfen i fy ngwaith: ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf o wyddonwyr ifanc drwy weithgareddau ymgysylltu rhyngweithiol STEM a rhaglenni allgymorth ysgolion; ac yn ail, ennyn cariad at wyddoniaeth yn niwylliant Cymru ar draws yr holl genedlaethau.

Rwy’n cyfathrebu ag amrywiaeth eang o wahanol bobl fel rhan o’m gwaith, yn cynnwys arweinwyr busnes, ymchwilwyr STEM arloesol, arbenigwyr addysgol ac arweinwyr cymunedol i sicrhau bod neges Techniquest yn cyrraedd cynulleidfa eang ac amrywiol. O ganlyniad, mae’r swydd yn amrywiol iawn, ond yn rhoi llawer o foddhad yr un pryd. Nid yn unig rwy’n cael cyfle i weithio gyda rhai o’r arweinwyr mwyaf ysbrydoledig ac arloesol yng Nghymru ar draws amryw o sectorau gwahanol, ond yn fwy pwysig mae’n golygu bod Techniquest yn dylanwadu ar fentrau addysgol gwyddonol ar hyd a lled y wlad.

Beth ydych chi’n ei fwynhau fwyaf am eich gwaith? Beth sy’n peri i chi godi o’ch gwely yn y bore?

Mae gweld yr effaith fawr mae Techniquest yn ei chael ar botensial dysgu STEM pobl ifanc ledled Cymru yn rhoi llawer iawn o foddhad. Mae gallu eu cefnogi ar eu taith addysgol a’u hysbrydoli i ddilyn gyrfa ym maes STEM o bosibl wir yn fy ysgogi bob dydd ac yn golygu fy mod i’n dal i gael boddhad yn y swydd. Mae gweledigaeth Techniquest ar gyfer y dyfodol, sef gwneud STEM yn hygyrch i bob oedran, yr un mor bwysig. Rwyf wastad wedi credu’n gryf yng ngallu Techniquest i fod yn un o brif ganolfannau gwyddoniaeth a darganfod y DU ac felly, rwy’n frwd iawn am lywio ei strategaeth i’r dyfodol.

Sut ddatblygodd eich gyrfa chi? Ble wnaethoch chi ddechrau?

Dros y 28 mlynedd diwethaf rydw i wedi gweithio ym meysydd adfywio, datblygu economaidd a chynllunio mewn llywodraeth leol. Mae fy swyddi wedi cynnwys bod yn Gyfarwyddwr Busnes a Datblygu i Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog a Phennaeth Adfywio a Datblygu i Gyngor Sir Powys.

Yn 2013, penderfynais symud i’r sector gwirfoddol i fod yn Gyfarwyddwr Cymru gydag Ymddiriedolaeth y Tywysog Cymru lle ro’n i’n gyfrifol am ddarparu rhaglenni addysgol a chyflogadwyedd i filoedd o bobl ifanc difreintiedig ledled y wlad. Yn dilyn y swydd hon, a diolch i’r hyder a gefais yn y sector, penderfynais ymuno â Techniquest fel Prif Swyddog Gweithredol yn 2016. Ro’n i’n hyderus y gallwn i ddefnyddio fy mhrofiad o gydweithio, datblygu partneriaethau cadarn yn y sectorau cyhoeddus, preifat a gwirfoddol i gefnogi Techniquest i gyflawni ei nodau.

Beth wnaeth eich ysbrydoli i weithio yn y maes hwn?

Ar ôl gweithio ym meysydd cynllunio ac adfywio yn y sector cyhoeddus am 23 blynedd ro’n i’n teimlo mod i angen cael newid sylweddol yn fy ngyrfa ac roedd y trydydd sector yn ddewis amlwg i fi. Ro’n i’n teimlo y gallwn i wneud gwahaniaeth gwirioneddol yma. Ro’n i wastad wedi bod yn ymwybodol iawn o’r prinder arian a’r heriau yr oedd llawer o sefydliadau yn eu hwynebu yn y sector gwirfoddol (a’r sector cyhoeddus) ac ro’n i’n teimlo y byddai fy ngwybodaeth a’m profiad yn fy ngalluogi i wynebu’r heriau cynhenid hyn a chefnogi eu datblygiad. Yr ysgogiad mwyaf i fi oedd yr awydd i wneud gwahaniaeth a dylanwadu ar newid cadarnhaol.

Beth yw eich cyflawniad mwyaf yn eich gwaith hyd yn hyn?

Cael fy mhenodi yn Brif Swyddog Gweithredol Techniquest ac arwain twf parhaus a datblygiadau ehangu’r ganolfan ledled Cymru heb os nac oni bai. Eleni, rydw i hefyd wedi cyflawni carreg filltir arall drwy gefnogi Techniquest i sicrhau dros £5 miliwn o gyllid i drawsnewid ein canolfan darganfod gwyddoniaeth yn sylweddol ym Mae Caerdydd a gwneud gwyddoniaeth yn fwy hygyrch i bobl o bob oed.

Mae ein prosiect Cyfalaf Gwyddoniaeth yn gam enfawr i’r elusen, a bydd yn cynnwys ehangu ein hadeilad ar Stryd Stuart ac ymarfer ail-leoli i ehangu ac amrywio ein cynulleidfaoedd. Mae’r prosiect hwn yn ymwneud â newid cymdeithasol a diwylliannol, sy’n hollbwysig, ac rwy’n falch iawn o’r hyn rydym ni wedi’i gyflawni hyd yn hyn ac mewn amser mor fyr. Mae Cyfalaf Gwyddoniaeth yn ymwneud â sicrhau dyfodol cynaliadwy i’r elusen arbennig hon hefyd.

Beth hoffech chi ei gyflawni yn eich gwaith cyn i chi ymddeol?

Rydw i am sicrhau bod ein gweledigaeth uchelgeisiol ar gyfer Techniquest yn cael ei gweithredu a’i dyfodol yn cael ei sicrhau.

Pwy oedd yn eich ysbrydoli chi pan roeddech chi’n dechrau ar eich gyrfa?

Pan ro’n i’n gweithio i Gyngor Bwrdeistref Cwm Cynon yn yr 1990au roedd gen i reolwr o’r enw Anne. Fe ddysgais gymaint ganddi, mewn llawer o ffyrdd. Mae nawr yn Gyfarwyddwr Twf a Reolir a Chymunedau gyda Chyngor Bwrdeistref Metropolitan Solihull.

Pa fenywod sy’n eich ysbrydoli chi heddiw?

Rydw i wastad wedi cael fy ysbrydoli gan waith y seicolegydd o America, Susan Jeffers. Mae ei chyngor ar oresgyn ofnau wedi bod yn ysbrydoliaeth ac wedi bod yn ysgogiad gwirioneddol i mi yn fy ngyrfa a’m bywyd personol.

Ydych chi’n credu bod rôl-fodelau benywaidd yn cael digon o sylw, a ddylid gwneud mwy i hyrwyddo cyflawniadau menywod?

Dros y blynyddoedd diwethaf, rydw i wedi cyfarfod â llawer o fenywod ysbrydoledig yng Nghymru ac wedi gweithio gyda llawer ohonynt. Mae hyn yn galonogol iawn, ac ers dechrau fy ngyrfa fyddwn i’n bendant yn dweud bod canran y menywod sy’n sicrhau llwyddiant a chydnabyddiaeth yn yr holl sectorau wedi codi’n sylweddol. Nid yn unig hynny, mae hefyd yn wych gweld cyflawniadau proffesiynol a phersonol menywod dylanwadol yn cael eu dathlu’n eang, a’u safbwyntiau a’u profiad gwerthfawr yn cael ei ddefnyddio i wneud gwahaniaeth gwirioneddol ym mhob proffesiwn.

Beth yw’r rhwystrau y mae menywod yn eu hwynebu?

Ar draws cymdeithas, rwy’n teimlo ein bod ni’n fwy ymwybodol yn gymdeithasol erbyn hyn am y rhwystrau posibl a allai atal menywod rhag cyflawni eu potensial. Er fy mod i’n cydnabod bod cynnydd i’w wneud o hyd mewn rhai diwydiannau, mae’r hyn rydw i wedi’i weld ledled y sector STEM wedi fy nghalonogi, a gobeithio bod menywod ym mhob proffesiwn yn teimlo eu bod yn cael eu cynrychioli’n deg a’u cefnogi i ddilyn eu diddordebau.

Oes yna rwystrau penodol i fenywod yn eich maes gwaith chi?

Yn draddodiadol, mae yna brinder menywod ifanc yn astudio pynciau Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg ar lefel TGAU, Safon Uwch ac mewn prifysgol sydd wedi cael effaith andwyol ar gynrychiolaeth menywod mewn swyddi STEM proffesiynol. Yn Techniquest, rydym wedi bod yn gweithio i gael merched i ddilyn pynciau STEM ar lefel ystafell ddosbarth a hefyd drwy ein canolfan ddarganfod, mewn ymgais i bontio’r bwlch hwn ac atal prinder o fenywod medrus mewn pynciau STEM yn y dyfodol.

Pa gyngor fyddech chi’n ei roi i chi’ch hun pe bai chi’n 10 oed eto?

Dal ati, creda ynot ti dy hun ac ymdrecha i gael dylanwad cadarnhaol ar bethau.

Pa gyngor fyddech chi’n ei roi i fenywod ifanc heddiw?

Dysgu a gwrando yw’r allwedd i lwyddiant a chyflawni’ch potensial, felly fe fyddwn i’n annog menywod i ymroi i’w hawch am wybodaeth a gwelliant parhaus yn y gweithle ac os oes gennych chi ddiddordeb mewn cael gyrfa ym maes STEM, mae yna gyfleoedd gwych ar gael. Does dim dull confensiynol o ddewis gyrfa, felly peidiwch ag ofni rhoi cynnig arni a gwnewch eich gorau glas. Er enghraifft, fe astudiais i Gynllunio Trefol ym Mhrifysgol Caerdydd ac edrychwch ble rydw i erbyn hyn – yn arwain y ganolfan darganfod gwyddoniaeth orau yn y DU!